خبر فوری

خبر فوری

داعش با سرعت برای استقرار دولت اسلامی خود پیش می رود

در حال خواندن:

داعش با سرعت برای استقرار دولت اسلامی خود پیش می رود

اندازه متن Aa Aa

شهرهای عراق یکی بعد از دیگری، به دست گروه اسلامگرای افراطی داعش می افتد. شهر موصل، مرکز استان نینوا کاملا توسط گروه داعش تصرف شده و مردم از شهرهای این استان می گریزند. همزمان، نوری المالکی، نخست وزیر عراق از پارلمان این کشور خواسته است وضعیت فوق العاده اعلام کند.

وی همچنین، این حملات را واکنش اسلامگرایان و مخالفان به انتخابات می داند و می گوید: “میزان شرکت کنندگان در انتخابات پارلمان، یک سیلی محکم به صورت تروریست ها بود که می خواستند از طریق خشونت مانع از برگزاری این انتخابات بشوند و توسط نیروهای امنیتی، سیاستمداران و قبایل عقب رانده شدند.”

گروه اسلامگرای افراطی داعش، بعد از تصرف فلوجه، حضور خود را به دیگر مناطق عراق گسترش داد. این گروه اسلامگرای سنی که یکی از متحدان القاعدۀ عراق است، از سال ۲۰۱۳، نام «دولت اسلامی عراق و شام» را برای خود برگزیده است.

فلوجه نخستین شهر عراق بود که بعد از درگیری های خونین در ماه ژانویه، به دست این گروه افتاد و از همان زمان، گروه داعش، عزیمت نظامی خود به دیگر مناطق عراق گسترش داده است. این گروه اهداف خود را از مرزهای عراق فراتر می داند و در سوریه نیز حضور دارد و در کنار گروههای مسلح، با دولت سوریه می جنگند.

گروه داعش، اعلام کرده که به دنبال استقرار دولت اسلامی در سوریه، عراق و حتی بخشی از لبنان است. تصرف فلوجه و موصل نشان می دهد که تهدید این گروه بسیار جدی است و حتی ترکیه نیز نمی تواند از حملات این گروه در امان باشد. در جریان تصرف موصل، علاوه بر ساختمان های اداری نظیر استانداری و رادیو و تلویزیون، کنسولگری ترکیه نیز به تصرف این گروه درآمده و چندین تبعۀ ترکیه توسط اعضای گروه داعش اسیر شده اند.

در صورتی که شهر استراتژیک و نفت خیز موصول در اختیار گروه اسلامگرای دولت اسلامی عراق و شام باقی بماند، علاوه بر احتمال درگیری با پیشمرگه ها و دولت خودمختار کردستان عراق، دولت نوری المالکی را از یک منبع مهم مالی و اقتصادی محروم خواهد کرد.

نیروهای پیشمرگۀ کرد بلافاصله بعد از تصرف موصل، اعلام کرده اند که با ارتش عراق در حفاظت از مرزهای بین منطقه اقلیم کردستان با شهرهای موصل و تکریت در استان نینوا همکاری خواهند کرد.

جمعه العطوان، تحلیلگر، سقوط موصل را حتی خطرناک تر از تصرف فلوجه توسط افراط گرایان داعش می داند چرا که همجواری استان نینوا با دیگر مناطقی نظیر اقلیم کردستان در شمال و صلاح الدین و کرکوک در جنوب این مناطق را نیز در ناارامی فرو خواهد برد. این تحلیلگر می گوید استان های همجوار نینوا به طور بالقوه می توانند اهداف آیندۀ گروه داعش باشند و این بسیار خطرناک است.

این گروه در زمان حضور نیروهای نظامی آمریکایی در عراق به دلیل سرکوب از طرف نظامیان آمریکایی در کنار نیروهای نظامی عراق، نمی توانست زیاد مانور بدهد اما بعد از خروج نیروهای نظامی آمریکایی از عراق در سال ۲۰۱۱، رفته رفته گروه داعش قدرت نظامی خود را گسترش داد.

تنش در سوریه نیز یکی دیگر از دلایلی است که گروه داعش را بیش از پیش برای ادامۀ جنگ خود به منظور استقرار دولت اسلامی عراق و شام مصمم کرده است. بیشتر اعضای این گروه، اسلامگرایان افراطی هستند که از عربستان وارد عراق می شوند و به همین دلیل، دولت عراق عربستان را عامل حضور این گروههای تروریستی و اسلامگرا در خاک خود می داند.

خطر داعش تنها به مرزهای عراق یا سوریه و حتی ترکیه ختم نمی شود. دولت عراق قدرت کافی برای سرکوب این گروه مصمم و مجهز به انواع سلاح ها را ندارد و ناظران و تحلیلگران نیز با توجه به سرعت پیشروی گروه داعش، از احتمال سقوط کامل کشور و آغاز بحرانی دیگر نظیر بحران سوریه در کل منطقه اظهار نگرانی می کنند.

گفتگو با حسنی ابیدی، تحلیلگر سیاسی و مدیر مرکز مطالعات و تحقیقات عرب و مدیترانه در ژنو

تصرف موصل، دومین شهر بزرگ عراق توسط گروه اسلام گرای افراطی داعش، بحران سیاسی در این کشور را به اوج رسانده است. در این باره، با حسنی ابیدی، تحلیلگر سیاسی و مدیر مرکز مطالعات و تحقیقات عرب و مدیترانه در ژنو، گفتگو کرده ایم.

*یورونیوز: سقوط شهر موصل توسط گروه اسلام گرای دولت اسلامی عراق و شام آنهم بدون هیچ مقاومتی از سوی ارتش عراق را چگونه توصیف می کنید؟

حسنی ابیدی: یک عملیات بسیار بزرگ است که در تاریخ مبارزات گروههای اسلام گرا بی سابقه است. این گروه تنها از سال 2006 بوجود آمده اما با موفقیت توانسته است شهر موصل را که دومین شهر عراق است، تصرف کند. در حدود یک میلیون پلیس و نیروی نظامی در این مناطق وجود دارد که نتوانسته اند مانع این گروه بشوند. گروه داعش از مدت ها پیش خود را برای این اقدام آماده کرده است. به همین دلیل سوال های زیادی در مورد سیاست های امنیتی و سازماندهی آنها مطرح است. این گروه با توجه به بحران سیاسی کنونی در عراق، از مزیت های زیادی برخوردار است. دولت هنوز نتوانسته بعد از انتخابات مستقر شود و این موقعیت به نفع این گروه تمام شده است. دلیل دیگری که این گروه قدرت زیادی گرفته و به راحتی توانست موصل را تصرف کند، بحران سوریه است. گروه داعش (دولت اسلامی عراق و شام) نیروی زیادی در آنجا دارد و به راحتی از مرز عبور می کنند. این ها دلایل اصلی سقوط موصل است.

یورونیوز: آیا این تصرف، آغاز تشکیل یک دولت جدید توسط این گروه است که هر دو سوی مرزهای عراق و سوریه را کنترل می کند؟ تاثیر آن در بحران سوریه چه خواهد بود؟

حسنی ابیدی: من فکر می کنم که ابتدا باید حالت فوق العاده اعلام شود و در وحلۀ دوم، نوری المالکی و دیگر گروه های سیاسی باید برای منافع مشترک خود را تعریف کنند و برای آن متحد شوند. در مرحلۀ سوم، تمامی گروههای سیاسی و فرقه های مختلف باید با یکدیگر برای یک راه حل مشترک، متحد شوند. این امر باید بیشتر برای کمک به مردمی که در موصل زندگی می کنند، انجام شود. چنانچه این اقدامات صورت نگیرد، گروه افراطی داعش بیشتر پیشرفت خواهد کرد. آنها برای دو سال در فلوجه بودند و حالا در حال گسترش جغرافیای خود هستند، حتی به مناطقی که رسیدن به آنها بسیار دشوار است نیز فکر می کنند. گروه داعش نه تنها مناطقی که شامل کردستان عراق می شود، بلکه ترکیه را نیز تهدید می کند.

یورونیوز: نوری المالکی اختیارات بیشتری خواسته است. او چه گزینه هایی برای حل این بحران دارد؟ آیا او از این بحران زنده بیرون می آید؟

حسنی ابیدی: آنچه که در موصل اتفاق می افتد، در واقع دارد به نفع مالکی تمام می شود و به او کمک می کند. با استفاده از این شرایط، او می تواند از پارلمان اختیار تام بگیرد. نوری المالکی از این شرایط بهره می برد و من فکر نمی کنم که که سقوط موصل همینطوری اتفاق افتاده آیا تصرف موصل می تواند در خدمت منافع سیاسی مالکی و حامیان او باشد.

یورونیوز: اتفاقات اخیر چه تاثیری در رابطۀ آمریکا و عراق بویژه اکنون که نیروهای آمریکایی از این کشور خارج شده اند، خواهد داشت؟ آیا این امر می تواند به تجدید نظر در توافق های خروج بیانجامد؟

حسن ابیدی: به طور رسمی، یک توافق میان آمریکا و عراق برای خروج از این کشور در زمان جرج بوش وجود داشت که در زمان دولت اوباما اجرا شد. این بزرگترین بحرانی است که در عراق از زمان خروج نیروهای نظامی آمریکایی اتفاق می افتد. این بحران نشان داد که ارتش عراق پس از خروج 50 هزار سرباز آمریکایی چقدر برای برخورد با این بحران ها ضعیف است. آمریکایی ها برای جمع آوری اطلاعات بسیار موثر عمل کردند و این امر به نیروهای نظامی عراقی کمک بزرگی کرد. سوالاتی که در میان آمریکایی ها و عراقی ها مطرح می شود این است که آیا نیروهای عراقی واقعا برای چنین عملیاتی آماده هستند؟ نوری المالکی که آنها برای تامین امنیت کشور و مقابله با تهدیدات خارجی و داخلی آمادگی ندارند.***