خبر فوری

در حال خواندن:

دولت دست راستی لهستان در برابر اتحادیه اروپا


کندوکاو

دولت دست راستی لهستان در برابر اتحادیه اروپا

اتحادیه اروپا امسال درحالی شصتمین سالگرد امضای معاهده رم را که منجر به تشکیل این اتحادیه شد، جشن می گیرد که ظهور و قدرت گرفتن جناحهای راست افراطی و ملی گرا در برخی از کشورها، خطری برای آینده اتحادیه اروپا محسوب می شود. حزب حاکم پوپولیست دست راستی در لهستان محدویتهایی برای خبرنگاران وضع کرده است. به این ترتیب آزادی مطبوعات و حاکمیت قانون که یکی از ارزشهای بنیادین اتحادیه اروپاست، زیر سوال رفته است. این در حالی است که مردم لهستان نسبت به اتحادیه اروپا خوش بین هستند. از این نظر، جامعه لهستان دوپاره شده است. هانس ون دربرلی، خبرنگار یوورنیوز در این گزارش دلایل این مسئله را بررسی می کند.

آلیسیا، خبرنگار، روزنامه «گزتا وایبورتشا»، روزنامه جناح چپ میانه است. او می گوید که ارزشهای بنیادین اروپا، مثل حاکمیت قانون و آزادی رسانه ها در لهستان در معرض تهدید است.

وی می افزاید: «من بعنوان یک روزنامه نگار، نگران آزادی مطبوعات در کشورم هستم. اخیرا خبرنگاران را از پارلمان بیرون انداخته و برای ما محدودیتهای قائل شده اند. کار ما سخت شده است. چون آزادی رسانه ها در لهستان محدود شده است. نمی دانم اوضاع چه خواهد شد؟ آیا بدتر می شود؟ همه ما نگران آینده مان هستیم.»

Insiders - Agriculture in Poland

اخبار مربوط به راهپیمایی علیه سیاستهای دولتی تیتراول رسانه های اپوزیسیون است، در حالیکه روزنامه های دولتی آن را کم اهمیت جلوه داده می دهند.

لهستان در رده بندی جهانی آزادی مطبوعات سقوط کرد و به مقام ۴۷ ام رسیده است. دلیلش هم این است که رسانه های دولتی تحت کنترل مستقیم جناح حاکم دست راستی هستند.

آیا موافقان دولت کنترل مطبوعات غیردولتی را در دست خواهند گرفت؟ دولت قصد دارد مشارکت سرمایه گذاری خارجی را کاهش بدهد. این استراتژی که به آن نام ترویج دوباره فرهنگ لهستان را داده اند، و رنگ و بوی ناسیونالیسم از آن به مشام می رسد، می تواند درست قبل از انتخابات محلی پیش رو ساختار مالکیت رسانه های محلی را به کلی تغییر بدهد.

رییس انجمن روزنامه نگاران لهستان که مدیر دست راستی یکی از رادیوهاست از پیش نویس این قانون دفاع می کند و می گوید: «وقتی لهستان پس از فروپاشی کمونیسم، به اقتصاد بازار آزاد روی آورد، ما مردم فقیری بودیم و با اینکه در ۲۷ سال گذشته سخت کار کرده ایم، سهم کوچکی از منافعی که تولید کردیم به ما رسیده است. طرحی که موراویتسکی وزیر دارایی ما دارد این وضعیت را تغییر خواهد داد: ایده اصلی طرح این است که سهم سرمایه گذاری خارجی محدود شود و رسانه ها هم دوباره لهستانی شوند.»

اما رسانه های خصوصی لهستانی هم تحت تهاجم دولت قرار گرفته اند. قانونی جدید می تواند منجر به تجزیه گروه چندرسانه ای «آگورا» شود و «گازتا ویبورتشا» بخشی از «آگورا» است. قانون طوری طراحی شده که خودکفایی مالی این نوع رسانه ها را ناممکن کند.

علاوه بر این مؤسسات دولتی سفارش «گزتا وایبورتشا» را پس گرفته اند. روزنامه مجبور شد تعداد کارمندان خود را کم کند، تقریبا ۲۰۰ کارمند از دفتر روزنامه اخراج شده اند.

معاون سردبیر روزنامه «گزتا وایبورتشا» از دولت انتقاد می کند و می گوید که دولت موفقیتهای لهستان پس از پیوستن به اتحادیه اروپا را انکار می کند و این دستیافتها را به خطر انداخته است:

وی می افزاید: «این دولت همه تغییرات و تحولات سالهای گذشته را نتیجه توطئه نخبگان دوران پس از اتحادیه همبستگی و کمونیستها می داند و روزنامه ما را هم نماد این تحولات می داند و مستقیما ما را هدف گرفته است: دولت و همه مؤسسات دولتی روزنامه ما را تحریم کرده اند و ما را آماج نفرت پراکنی خود کرده اند.»

وقتی صحبت از محدود کردن آزادیهای مطبوعاتی است بین روسیه، ترکیه، مجارستان، و لهستان شباهت هایی وجود دارد: مطبوعات خصوصی با اهرمهای مالی، تحت فشار قرار می گیرند و در رسانه های دولتی از کنترل مستقیم استفاده می شود؛ کاری که دولت لهستان اکنون به آن دست زده است.

معاون سردبیر روزنامه «گزتا وایبورتشا» می گوید: «دولت ۲۵۰ روزنامه نگار را از مطبوعات دولتی اخراج کرده است. از زمان حکومت نظامی تا کنون اخراج در چنین مقیاسی سابقه نداشته است. این وضعیت بازگشت به دوران تبلیغات کمونیستی است. این دولت تاب تحمل کوچکترین انتقادی را ندارد.»

وقتی لهستان در سال ۲۰۰۴ به اتحادیه اروپا پیوست در مسیر رشد اقتصادی قرار گرفت. اما پوپولیستهای لهستان برای جلب حمایت مردم داستان دیگری بر سر زبانها انداختند.

آنها ادعا می کنند که لهستان ویرانه و پر از ورشکسته اقتصادی شده است.

در کرپا که دهکده کوچکی است به سراغ سیلوستر می رویم تا درستی این روایت را بیازماییم. سیلوستر مزرعه را بیست سال پیش از پدربزرگش تحویل گرفت. در آن زمان این مزرعه یکی از مزارع دامپروری معمولی و کوچک دهه ۱۹۹۰ میلادی در لهستان بود.

سیلوستر کارش را با هشت گاو شروع کرد و حالا پانصد گاو دارد. او چگونه به اینجا رسیده است؟

او وقتی متوجه شد که لهستان به عضویت اتحادیه اروپا در می آید، تصمیم گرفت مزرعه خود را مدرن کند. پیش از پیوستن به اتحادیه اروپا، بسیاری از لهستانی ها می ترسیدند که کشاورزی که بیشتر متکی بر مزارع کوچک خانوادگی است از هم فرو بپاشد. سیلوستر چنین ترسی نداشت. او می گوید: «در واقع این ترس ها بی پایه بود. مزارع کوچک و متوسط که تمایل به رشد و توسعه داشت با استفاده از طرحهای کمکی اتحادیه اروپا برای رشد مناطق روستایی و مدرن کردن کشاورزی، توانست رشد کرده اند.»

او شیر را به شیر خشک تبدیل می کند و در سرتاسر جهان، در چین، نیوزیلند و در آفریقای جنوبی به فروش می رساند. سیلوستر می داند که با کمک توافقنامه های تجاری اتحادیه اروپاست که می تواند محصولاتش را به بازارهای خارجی بفرستد.

او می گوید: «وقتی کشاورز جوانی بودم، همه این پشتیبانی های مالی اتحادیه اروپا برایم خیلی فایده داشت و به من امکان داد پیشرفت کنم و به رؤیاهای حرفه ایم جامه عمل بپوشانم. از هر طرحی که اتحادیه اروپا برای تأمین مالی فراهم کرده و من هم شرایطش را داشتم، استفاده کردم، از تک تک همه طرح ها استفاده کردم.»

همبستگی یکی از اصول اساسی اتحادیه اروپاست. لهستان با اختلاف زیاد بیش از کشورهای دیگر از صندوقهای مالی اروپا، کمک دریافت می کند. دریافتی لهستان سه برابر سهمی است که این کشور باید برای تأمین بودجه اتحادیه اروپا بپردازد.

در ورشو قرار است با رئیس «مؤسسه امور مردم» در ورشو یکی از اتاقهای فکر مهم لهستان است. نتیجه تحقیقات این اندیشکده نشان می دهد که مردم لهستان به پارلمان و کمیسیون اروپا بیش از نهادهای لهستان اعتماد دارند. لهستانی ها اتحادیه اروپا را دوست دارند و این دوستی بر پایه اصولی است که برایشان ارزشمند است و تنها مبنای مالی ندارد.

مدیر این اندیشکده می گوید: «بهترین تضمین برای این بود که لهستان به دنیای غرب تعلق دارد و یکی از اقمار روسیه نیست، عضویت در اتحادیه اروپا بوده و هنوز هم هست. انگیزه اصلی برای پشتیبانی از عضویت در اتحادیه اروپا همین است. اتحادیه اروپا تنها بخت ما برای داشتن صلح، ثابت و رفاه اقتصادی در جامعه جهانی است.»

این روزها نظرهای متفاوتی در مورد عضویت در اتحادیه اروپا مطرح است. برخی از رهبران غربی راه پیشرفت اتحادیه اروپا را تشویق همکاری نزدیکتر بین کشورهایی می دانند که مشتاق عضویت در اتحادیه اروپا هستند و پشت سر گذاشتن آنها که علاقه چندان به عضویت نشان نمی دهند. لهستان باید تصمیم بگیرد که به کدام دسته تعلق دارد.

Insiders - Press freedom in Poland