وب‌سایت یورونیوز دیگر در مرورگر Internet Explorer در دسترس نخواهد بود. این مرورگر دیگر از سوی مایکروسافت پشتیبانی نمی‌شود. توصیه می‌کنیم از مرورگرهای دیگری مانند گوگل کروم، فایرفاکس و سافاری استفاده کنید.
خبر فوری

صنعت نفت و گاز ایران روز به روز فرسوده تر می شود

 نظرها
صنعت نفت و گاز ایران روز به روز فرسوده تر می شود
Euronews logo
اندازه متن Aa Aa

در حالی که هر بشکه نفت در بازارهای جهانی تحت تاثیر رویدادهای سیاسی و میزان تقاضا، ماهها است که بیش از یکصد دلار داد و ستد می شود، گزارش آژانس بین المللی انرژی حکایت از آن دارد که جهان در سالهای پیش رو همچنان محتاج انرژی‌های طبیعی تجدید ناپذیر خواهد بود. هرچند این سازمان نگران تاثیر منفی قیمت بالای انرژی بر رشد اقتصاد جهانی است.

از این رو کشورهای بهره مند از منابع سوخت طبیعی در تلاش هستند با سرمایه گذاری و اتخاذ تدابیر منطبق بر اصول توسعه حداکثر بهره برداری را از این منابع داشته باشند، اما صنعت نفت ایران به علت کمبود منابع مالی و تکنولوژی و همچنین اعمال تحریم کشورهای غربی ‌ در حال از دست دادن فرصتهاست، بخصوص در میادین نفت و گاز مشترک با همسایگان.

مهرداد عمادی، مشاور و ارزیاب سیاستهای اقتصادی اتحادیه اروپا در این باره می گوید: “اگر نگویم که این تنها فرصت ما بود، اما به جرات می توانم بگویم که این واقعا فرصت کمیابی بود. قیمت متوسط یکصد دلار برای هر بشکه نفت، فرصتی بود که با بهره گیری از آن ما می توانستیم اقتصادمان را بازسازی کنیم و شکوفایی و تولید ثروت در دراز مدت را ایجاد کنیم. با درآمد نزدیک به 350 میلیارد دلار ظرف پنج سال تحقق این امر کاملا ممکن بود.”






مهرداد عمادی، مشاور و ارزیاب سیاستهای اقتصادی اتحادیه اروپا

کشورهای همسایه ایران با بهره گیری از سرمایه شرکت های بین المللی و انعطاف پذیری سیاسی در گفتگوها در حال بهره برداری از این میادین هستند. این بهره برداری در دو زمینه اقتصادی و سیاسی برایران تاثیر منفی دارد.

از یک سو، برداشت بی ضابطه همسایگان از میادین مشترک می تواند پس از مدتی نفت و گاز این حوزه ها را غیرقابل استحصال کند و توازن میادین را به هم بریزد. از سوی دیگر ایران به عنوان دومین صادرکننده نفت اوپک قدرت چانه زنی خود را در بازار از دست می دهد.

حمید رضا کاتوزیان، رئیس کمیسیون انرژی مجلس در گفتگو با خانه ملت ، خبرگزاری مجلس شورای اسلامی ایران، ضمن انتقاد از عملکرد مسئولان دولتی صنعت نفت، هشدار داده است که کشورهای عربی با همکاری شرکت‌ های خارجی میدان‌ های مشترک خود را با شتاب توسعه می ‌دهند و مسئولان صنعت نفت ایران بر این باور هستند که آنها وطن و منابع خود را می‌ فروشند، اما حقیقت این است که آنها افزون‌ بر فروش وطن و منابع خود، منابع نفتی ایران را هم می‌ فروشند.

بر اساس آمار موسسه مطالعات بین المللی انرژی وابسته به وزارت نفت ایران ، ایران در چهار منطقه دارای میادین مشترک نفت و گاز با کشورهای همسایه خود است که برای برداشت از این میادین درگیر رقابتی نفس گیر با رقبای منطقه ای است.

گروه اول، میدان پارس جنوبی و دوازده میدان نفتی و گازی مشترک با کشورهای قطر، عمان، امارات متحده عربی، کویت و عربستان هستند که میدان های هیدروکربونی هستند و در خلیج فارس واقع شده اند.

گروه دوم، میادین مشترک جنوب و غرب ایران است که چاه های نفتِ شهر “نفت شهر” از جمله مهم ترین این میادین است.

گروه سوم، میادین مشترک دریای خزر هستند که مهم ترین آن، میدان مشترک البرز بین ایران و جمهوری آذربایجان است.

آخرین گروه، میادین مشترک در شرق کشور که از میدان “گنبد لی” به عنوان مهمترین آنها می توان نام برد. ایران با ترکمنستان در این میدان شریک است.

مهرداد عمادی، مشاور و ارزیاب سیاستهای اقتصادی اتحادیه اروپا به سه پروژه بخصوص می پردازد و می گوید: “یکی از پروژه ها میدان گازی پارس جنوبی است که ما حق برداشت مساوی با قطر داریم. اما در چهار سال اخیر سطح برداشت ما به یک سوم سطح برداشت قطر رسیده است. در چارچوب این قرارداد ما نمی توانیم ادعای خسارت کنیم، چون هر کشوری باید تلاش کند برابر کشور دیگر در چارچوب قرار داد برداشت کند. سهمی که ما برداشت نمی کنیم، سهمی است که کشور دیگر صاحبش می شود. تحریم ها مانع شدند که بتوانیم تکنولوژی لازم را در پارس جنوبی به مدیریت اجرایی درآوریم. بخصوص پس از خروج توتال انی ایتالیا این پروژه تقریبا نود درصد فلج شد.”





فرصتی که از دست می رود

میدان گازی پارس جنوبی در حال حاضر بزرگ ترین و حساس ترین میدان مشترک ایران است که رقیب قطری با سرعت بالایی مشغول سرمایه گذاری و توسعه زیرساخت های خود در آن است. این میدان یکی از بزرگترین میدان های گازی دنیا با 1800 تریلیون فوت مکعب گاز است.

نحوه عملکرد قطر به گونه ای بوده که در سال 2010 میلادی موفق شد با صدور گاز طبیعی به 23 کشورجهان ، جایگاه روسیه را در صدور این نوع از گاز تصاحب کند و به بزرگترین صادرکننده گاز طبیعی مایع در جهان تبدیل شود.

مهرداد عمادی به پروژهای مشترک در دریای خزر اشاره می کند که سهم هر کشور بیست درصد است و از سهم ایران کاسته شده است و می گوید:“در حال حاضر آذربایجان چهار و نیم برابر ایران از حوزه نفتی دریای خزر برداشت می کند.”

مهمترین مانع پیش روی ایران در بهره برداری از منابع طبیعی انرژی خصوصا در بخش میادین مشترک نفت و گاز، کمبود منابع مالی برای تامین هزینه های هنگفت زیرساخت ها و دسترسی به تکنولوژی صنایع استخراجی و تولیدی است.

بنابر اعلام وزارت نفت و طبق محاسبات هدفگذاری شده در برنامه پنجم توسعه کشور، تحقق اهداف مورد نظر در بخش های نفت و گاز نیازمند 25 تا 31 میلیارد دلار سرمایه گذاری سالانه در بخش بالادستی این صنعت است. در حوزه گاز نیز برای افزایش تولید از حدود پانصد میلیون متر مکعب فعلی به نهصد میلیون مترمکعب در سال 1393 به چهل میلیارد دلار سرمایه گذاری نیاز است.

اما به گفته مشاور و ارزیاب سیاستهای اقتصادی اتحادیه اروپا، تحریم ها باعث توقف پروژه هایی هم شده است که مشکل توافق درسرمایه گذاری و انتقال تکنولوژی ندارند.

مهرداد عمادی به پروژه پالایشگاهی مشترک ایران و کره اشاره می کند و می گوید: “اجرای این پروژه پالایشگاهی مشترک ایران و کره در زمینه شیرین سازی گاز شور، به ما کمک می کرد تا دو میلیارد فوت مکعب گاز صادر کنیم. بیش از شصت درصد کارهای سرمایه ای این پروژه هم توافق شده بود. اما کره ای ها تحت فشار تحریم آمریکا و اروپا ناچار به ترک پروژه شدند و این پروژه کاملا متوقف شد.”

از سوی دیگر با توجه به اعمال تحریم کشورهای غربی علیه ایران، مشارکت شرکت‌های آفریقایی و کشورهای شرق آسیا به ویژه چین در صنعت نفت ایران رو به افزایش است، مشارکتی انحصاری که بیم آن می رود که شرکاء به واسطه بی رقیب بودن، توقعشان در انعقاد قراردادهای نفتی با ایران بالا برود.

هرچند این کارشناس معتقد است که ورود چینی ها هم به پروژه های نفتی ایران نتوانسته است مشکل گشا باشد و تاکید می کند که صنعت نفت و گاز ایران روز به روز فرسوده تر می شود و عقب تر می رود.