Euronews is no longer accessible on Internet Explorer. This browser is not updated by Microsoft and does not support the last technical evolutions. We encourage you to use another browser, such as Edge, Safari, Google Chrome or Mozilla Firefox.

خبر فوری

خبر فوری

نگاهی به وضعیت کارگران در ایران

 Comments
نگاهی به وضعیت کارگران در ایران
اندازه متن Aa Aa

بار دیگر کارگران ایران در آستانه ۱۱ اردیبهشت، روز جهانی کارگر، از حق برپایی تظاهرات و گردهمایی در ایران محروم شدند. محرومیتی که با آغاز به قدرت رسیدن دولت محمود احمدی ‌نژاد آغار شده است. کارگران ایران از سال ۱۳۸۵تا به امروز نتوانسته‌اند در روز جهانی کارگر در دفاع از مطالبات و خواسته هایشان، مانند دیگر همتایان خود در سراسر جهان، گردهم بیایند.
 
مطالبات کارگران در دوره اول و دوم دولت محمود احمدی‌نژاد به دلیل وخامت اوضاع اقتصادی، افزایش پیدا کرده است و کارگران ایران را هم در عرصه اقتصادی و هم در عرصه حقوقی تحت فشار قرار داده است. مسلما با وخامت اوضاع اقتصادی کارگران اولین قشری هستند که به عنوان موتورهای اصلی اقتصاد و صنعت جامعه متحمل بیشترین ضرر‌ها می‌شوند. این موضوع در تمام جوامع یکسان است اما در ایران بدلیل محرومیت طبقه کارگر از حق بیان خواست‌ها و دفاع از حقوق طبیعی فشار بر این قشر دو چندان است.
 
نیم نگاهی به گوشه‌ای از وضعیت حقوقی و معیشتی کارگران در دوسال اخیر نشان می‌دهد که جامعه کارگری ایران یکی از سخت‌ترین دوران‌هایش را سپری می‌کند.
 
کارگران ایران که در دو دهه اخیر آن چنان که باید و شاید مورد توجه دولتهای وقت در ایران قرار نگرفته‌اند امروز با افزایش فشار تحریمهای خارجی و کاهش تولیدات ملی تبدیل به «آسیب پذیر‌ترین قشر جامعه ایران» شده‌اند.
 
محمد ساکی، بازرس کانون عالی شوراهای اسلامی کار ایران، در اسفند ماه سال ۹۰ گفت که «نرخ خط فقر در استان تهران یک میلیون و ۵۰ هزار تومان برآورد شده است در حالیکه دستمزد کارگران با نرخ خط فقر بیش از ۶۰۰ هزار تومان فاصله دارد.»
 
با توجه به اینکه استان تهران بنوعی مرکز صنعتی کشور است می‌توان گفت بسیاری کارگران در این استان زیر خط فقر زندگی می‌کنند. کارگرانی که اکثرا صاحبخانه هم نیستند و به گفته اسماعیل حق پرست، عضو هیئت مدیره اسکان «حداقل چیزی که برای خرید مسکن لازم است دستمزدی بالا‌تر از خط فقر است و چون کارگران دستمزدی پایین‌تر از خط فقر دریافت می‌کنند بنابراین خرید مسکن برای کارگران به رویا شباهت دارد.» اسماعیل حق پرست می‌گوید «امروزه حداقل دستمزد تعیین شده از سوی شورای عالی کار برای سال جاری ۳۹۰ هزار تومان است بنابراین کارگران نصف خط فقر درآمد دارند و از انسانی که پایین‌تر از فقیر هم به او دستمزد نمی‌دهند انتظار نداشته باشید که بتواند خانه بخرد.»
 
این مساله باعث شده است که بسیاری از کارگران خانواده‌هایشان را به شهرهای کوچک منتقل کنند و خودشان در بیشتر «اوقات درمحل کارشان بخوابند» و به این ترتیب کارفرمایان ساعات بیشتری کارگران را در اختیار داشته باشند. با این حال این دسته از کارگرانی که در شرایط سخت امروز هم چنان کارشان را حفظ کرده‌اند، آن دسته‌ای هستند که بخت با آن‌ها یار است.
 
نرخ بیکاری، هر چند دولت کنونی به آن معترض باشد، حکایت دردناک دیگری از وضعیت کارگران خانه نشین دارد. در اوایل اردیبهشت ماه سال جاری نماینده کارفرمایان در شورای عالی اشتغال از نابودی دو میلیون فرصت شغلی در سال ۹۰ خورشیدی خبر داده است. در حالیکه نماینده وزارت کار در ایران از ایجاد یک میلیون و ششصد هزار شغل جدید در سال ۹۰ خبرداده است، محمد عطاردیان، نماینده کارفرمایان در شورای عالی اشتغال، می‌گوید آمار انتشاری از سوی وزارت کار ایران «به دلیل وضعیت بحرانی واحدهای تولیدی معکوس بوده است.»
 
احمد نجابت، قائم مقام مرکز پژوهش‌های مجلس نیز سخنان عطاردیان را تایید کرده است و می‌گوید دولت ادعای ایجاد یک میلیون و ششصد هزار شغل جدید کرده است و به طبع آمار بیکاری باید کم شود در حالیکه این اتفاق نیفتاده است.
 
در حالی که سازمان آمار ایران نرخ بیکاری در سال ۹۰ را ۳. ۱۲ درصد اعلام کرده است نماینده کارفرمایان در شورای عالی اشتغال، می گوید این نرخ در سال گذشته بیشتر از ۲۳ درصد بوده است.
 
علی محجوب، نماینده پرسابقه مجلس ایران و دبیرکل خانه کارگر در گفتگو با خبرگزاری کار ایران، ایلنا گفته است «که صد‌ها هزار تن از کارگران کشور از کار بیکار شده‌اند.» این در حالیست که بسیاری از کارگرانی که در واحدهای کوچک تولیدی و صنعتی کار می‌کنند کارشان را از دست داده‌اند و اما به دلیل عدم ثبت این شرکت‌ها در فهرست صنف کارفرمایان آمار دقیقی از این کارگران در دست نیست.
 
نمایندگان حقوقی کارگران در ایران دلیل اصلی بیکاری و اخراج کارگران در ایران را عدم حمایت از تولیدات داخلی می‌دانند. آقای محجوب در دفاع از این ایده می‌گوید: «اصلیترین خواسته کارگران از دولت خاتمه دادن هجمه به تولیدات ملی کشور با افزایش واردات است.»
 
به گفته علیرضا محجوب نرخ بیکاری از سوی سازمان آمار ایران و دیگر منابع دولتی متفاوت هستند و این تفاوت‌ها مانع می‌شود تا اقتصاد دانان چشم اندازی درستی برای بهبود وضعیت کار و اشتغال در ایران ارایه کنند. اما عبدالرضا شیخ الاسلامی، وزیر کار و امور اجتماعی به پایگاه اطلاع رسانی دولت گفته است به «هر حال بازار کار یک بازار کاملا متنوع و متغیر است. تحولاتی به طور دائم در آن رخ می‌دهد و جابجایی‌هایی صورت می‌گیرد که هر کدام از مولفه‌های مربوط به آن بایستی به خوبی شناسایی شود و بر اساس آن برنامه ریزی و عملیاتی صورت بگیرد.»
 
او در مورد نرخ بیکاری می‌ گوید در مورد «تعریف نرخ بیکاری هم به عنوان یکی از مولفه‌های مطرح در مجموعه آمار و اطلاعات مربوط به بازار کار، به هرحال تعاریف و معیارهایی وجود دارد که به عنوان یکی از اجزا مورد توجه قرار می‌گیرد و نقش و سهم خود را دارد و سایر تعاریف و مولفه‌ها هم در جای خود مدخلیت دارند.»
 
اخراج، تعدیل و بیکاری کارگران ‌ها تنها بخشی از مشکلات کارگرانی است که حق اعتراض نسبت به زیر پا گذاشته شدن حقوقشان را پیدا نمی‌کنند، در صورت کوچک‌ترین مخالفت با کارفرما کارشان را از دست خواهند داد و پناه بردن به اصناف و سندیکاهای کارگری دردی از آن‌ها دوا نخواهد کرد. اغلب نمایندگان سندیکاهای کارگری همچون منصور اسانلو یا به زندان می روند یا حق فعالیت‌های سندیکایی از آن‌ها گرفته می‌شود.
 
به گزارش نهادهای حقوق بشری تنها در سال ۹۰ خورشیدی «جمعاً ۴۵ کارگر دستگیر شده‌اند و ۴۴۵۲۵ کارگر از کار اخراج یا تعدیل شده‌اند.» در حالی که نزدیک به ۶۷ تن از کارگران در سال ۸۹ بازداشت شده‌اند می‌توان گفت در حوزه کارگری بازداشت شهروندان ۱۱درصد نسبت به سال ۱۳۸۹ کاهش یافته است، هم چنین صدور احکام حبس از سوی دستگاه قضایی نیز با افزایش ۴۶درصد همراه بوده است.
 
اتحادیه‌های کارگری امیدوار بودند تا در روز کارگر بالاخره با دریافت مجوزاز سوی وزارت کشور به خیابان بیایند و خواسته‌هایشان را به گوش مسئولان و دیگر هم وطنانشان برسانند اما وزارت کشور این اجازه را به آن‌ها نداد و تنها بخشی از آن‌ها توانستند پس از تجمع در برابر خانه کارگر به سالن سرپوشیده شهید معتمدی بروند و در آنجا دور از نگاه مردم و مسولان روز جهانی کارگر را تنها در میان هم صنفی‌هایشان برگزار کنند.