خبر فوری

خبر فوری

نگاهی به دلایل کاهش محبوبیت حزب حاکم ترکیه

 Comments
نگاهی به دلایل کاهش محبوبیت حزب حاکم ترکیه
اندازه متن Aa Aa

گزارش تفصیلی

انتخابات سراسری روز یکشنبه همراه با شکست بلند پروازی های رجب طیب اردوغان بود. در کارزارهای انتخاباتی حزب عدالت و توسعه، او وعده تغییر نظام پارلمانی به نظام ریاست جمهوری را داده بود. این گونه، شاید انتخابات سراسری بدل به همه پرسی سیاست پیشنهادی آقای رییس جمهور شد.

در این دور از انتخابات و در مقایسه با سال ۲۰۱۱ میلادی، حزب عدالت و توسعه سه میلیون رای کمتر کسب کرده است. از دست دادن محبوبیت پیشین باعث از دست دادن بیش از ۷۰ کرسی این حزب در پارلمان شده است. برای نخستین بار پس از سال ۲۰۰۲ میلادی این حزب برای تشکل دولت نیاز ائتلاف با دیگر احزاب دارد.

احمد داوود اوغلو، نخست وزیر مورد اعتماد آقای اردوغان، معمار شکست بزرگ این حزب در تاریخ انتخابات محسوب می شود. با این همه، یکشنبه شب، او در جمع هواداران خود بر پیروزی این حزب پافشاری کرد.

اما انتخابات دستاورد دیگری نیز داشته است. برای نخستین بار یک حزب حامی کردهای ترکیه، یعنی حزب دموکراتیک خلق ها، به ۸۰ کرسی پارلمان این کشور دست یافته است. صلاح الدین دمیرتاش، رهبر این حزب احتمال هرگونه ائتلافی را با حزب حاکم رد کرده است.

بسیاری از سرمایه گذاران امیدوار بودند که حزب آقای اردوغان بتواند با کسب نه چندان قوی اکثریت کرسی های پارلمان، تنها حزب تشکیل دهنده دولت باشد. دولت تک حزبی مانع از بروز وضعیت ناپایدار شرایط دولت ائتلافی می شود. از سوی دیگر یک دولت تک حزبی ضعیف مانع از بلند پروازی های سیاسی آقای اردوغان خواهد بود.

در صورت عدم ائتلاف و یا عدم کسب حمایت پارلمان برای تشکیل یک دولت اقلیت تا ۴۵ روز دیگر، رییس جمهوری می تواند تقاضای برگزاری انتخابات زود هنگام مجلس را برای ۹۰ روز بدهد.

درباره واکاوی دلایل کاهش محبوبیت حزب حاکم و وضعیت احتمالی ائتلاف میان احزاب سیاسی ترکیه، ملیس اوزوغلو، خبرنگار یورونیوز، مصاحبه ای با فاروق آجار، تحلیل گر مسائل سیاسی داشته است.

*یورونیوز: پس از انتخابات ۷ ژوئن، ترکیه وارد دوران تازه ای شده است. حزب دموکراتیک خلق ها توانسته بیش از ۱۰ درصد آرا را بدست آورد. حزب عدالت و توسعه که از ۱۳ سال پیش دولت را در دست داشت بخشی از محبوبیت خود را از دست داده است. سرنوشت دولت آتی چه خواهد بود؟

پرسش خودم را با نکته ای که ذهن همه را به خود مشغول داشته آغاز می کنم. گرچه حزب حاکم بیشترین میزان آرا را داشته ولی بخشی از آرا را نیز از دست داده است. دلیل این امر چیست؟*

فاروق آجار: در واقع حزب حاکم بخشی از آرا خود را در انتخابات از دست نداده است. این وضعیت، معلول اتفاقات مهمی چون اعتراض ها در میدان تقسیم، بحران فساد مالی سال ۲۰۱۳ میلادی که پیش از انتخابات محلی روی داد و همچنین محاکمه نکردن وزیران درگیر در این ماجراست. تمامی این اتفاقات موجبات جبهه گیری عمومی علیه اردوغان را پدید آورد. نتایج انتخابات یک پیام مهم در روند پس از انتخابات دارد. درگیری ها بین اردوغان و بانک مرکزی ترکیه، کاهش رشد اقتصادی در چند سال اخیر نیز بر نتایج انتخابات و میزان آرای حزب عدالت و توسعه تاثیر جدی داشته است.

یورونیوز: حزب عدالت و توسعه با چه حزبی ائتلاف می تواند انجام دهد؟

فاروق آجار: حزب حاکم احتمالا نقطه مشترکی با دیگر احزاب ندارد. نقطه نظر حزب عدالت و توسعه نسبت به دیگر احزاب مهم نیست بلکه نحوه موضع گیری احزاب نسبت به حزب حاکم مهم است. گرچه حزب حاکم بیشترین آرا را کسب کرده ولی به اکثریت کرسی های مجلس برای تشکیل دولت دست نیافته است. برای تشکیل دولت نیاز به ائتلاف هست. ولی تفاوت آرایی که این حزب با دیگر احزاب دارد و گفتمانی که این حزب در کارزارهای انتخاباتی نسبت به دیگر احزاب داشت ائتلاف را مشکل می سازد. تقریبا محال است که احزاب دیگر برای تشکیل دولت با یکدیگر ائتلاف کنند، احتمال زیاد دارد که یک دولت با حضور حزب عدالت و توسعه انجام شود. با این حال شخصا گمان می کنم تشکیل دولت آینده منجر به برگزاری انتخابات زود هنگام خواهد شد.

یورونیوز: نظر شما در مورد موفقیت حزب دموکراتیک خلق ها چیست؟

فاروق آجار: با نگاهی به نتایج انتخابات ریاست جمهوری دور پیش میان اردوغان و دمیرتاش، می بینیم که محبوبیت دمیرتاش زیاد شده است. از سوی دیگر حزب او توانسته آرای سرگردان را نیز از آن خود کند. به علاوه، در هنگام کارزارهای انتخاباتی، حزب حاکم بجای تمرکز بر حزب جمهوریخواه خلق، بر روی حزب دموکراتیک خلق ها بسیار تاکید کرده بود. به همین دلیل هم حزب دموکراتیک خلق ها توانست گفتمان ضد اردوغان را از آن خود کند، گفتمانی که نقطه نظر بسیاری از رای دهندگان سوسیال دموکرات را شامل می شد. به همین دلیل هم بسیاری ترجیح دادند به جای رای دادن به حزب جمهوریخواه خلق، به حزب دموکراتیک خلق ها رای دهند. دلایل بسیاری هست که این حزب به عنوان یک حزب سوسیال دموکرات اکنون رقیب اصلی حزب جمهوریخواه خلق شده است، دلایلی چون جذب رای های استراتژیک، رای های سرگردان، تلاش برای دموکراسی آزادیخواه، ادعای این حزب مبنی بر فراگیر بودنش برای تمام ساکنان ترکیه، ارائه کاندیداهایی از همه طبقات اجتماعی متفاوت از این جمله هستند.