وب‌سایت یورونیوز دیگر در مرورگر Internet Explorer در دسترس نخواهد بود. این مرورگر دیگر از سوی مایکروسافت پشتیبانی نمی‌شود. توصیه می‌کنیم از مرورگرهای دیگری مانند گوگل کروم، فایرفاکس و سافاری استفاده کنید.
خبر فوری

گفتگوی اختصاصی یورونیوز با محمد جواد لاریجانی درباره وضعیت حقوق بشر در ایران

 نظرها
گفتگوی اختصاصی یورونیوز با محمد جواد لاریجانی درباره وضعیت حقوق بشر در ایران
Euronews logo
اندازه متن Aa Aa

محمد جواد لاریجانی، دبیر ستاد حقوق بشر و معاون بین الملل قوه قضاییه ایران برای شرکت در سی و یکمین اجلاس شورای حقوق بشر سازمان ملل متحد، که از دهم تا ۱۲ اسفند در ژنو مقر اروپایی سازمان ملل برگزار شد، به ژنو آمده است. فریبا مودت، خبرنگار یورونیوز با وی گفتگوی درباره نقض گسترده حقوق بشر در ایران و سیاست خارجی کشور گفتگویی انجام داده است.

فریبا مودت، یورونیوز: در گفتگوی امروز من در ژنو با دکتر محمد جواد لاریجانی، رئیس شورای عالی حقوق بشر ایران، احساس می کردم که قبلا هم اینجا بوده ام. دو سال پیش با او درباره نقض گسترده حقوق بشر از سوی دولت و قوه قضائیه در ایران صحبت کردم او قول داد اوضاع عوض شود. اما آخرین گزارش های سازمان ملل و سازمان عفو بین الملل مملو از موارد نقض حقوق بشردر ایران است. تعداد اعدامها در ایران دو سال بعد از آن مصاحبه بشدت افزایش یافته است.

مشروح گفتگو

یورونیوز: آقای دکتر لاریجانی در سال گذشته ۹۰۰ مورد اعدام در ایران انجام شده است که تعدادی از آنها اعدام نوجوانانی بوده که هنگام ارتکاب جرم کودک بوده اند.

محمد جواد لاریجانی: «اعدامها در ایران طبق ضوابط قانونی انجام می گیرد. نکته این است که نود درصد اعدامها به دلیل جرمهای مرتبط با مواد مخدر است.»

یورونیوز: در حال حاضر به گفته عفو بین الملل ۱۶۰ نوجوان محکوم به اعدام شده اند. بعضی از آنها هفت سال است که حکمشان صادر شده است. فکر می کنید چطور جوانی که محکوم به اعدام است بزرگ می شود و رشد می کند؟

محمد جواد لاریجانی: «اول اینکه بین کودک و نوجوان فرق مهم است.»

یورونیوز: طبق پیمان نامه بین المللی حقوق کودک، جوان ۱۷ ساله هنوز به سن قانونی نرسیده است.

محمد جواد لاریجانی: «نوجوان می تواند چند ماه بیشتر با سن قانونی فاصله نداشته باشد. کسی که سنش کمتر از ۱۸سال باشد خودبه خود به اعدام محکوم نخواهد شد مگر اینکه قاضی تشخیص دهد به اندازه ای که لازم بوده توانایی داشته که بفهمد مسئول اعمالش بوده است.»

یورونیوز: چطور قاضی می تواند حکم کند که نوجوان سه سال ‍پیش از این یا دو سال ‍پیش از این شرایطی داشته که به بلوغ عقلی رسیده بوده است؟

محمد جواد لاریجانی: «اعلام حکم شاید بعد از سه سال نباشد چون وقتی جرم واقع می شود، فرایند قضایی بلافاصله شروع می شود. در بعضی موارد و در واقع در بیشتر موارد به روانشناس و ‍پزشک مراجعه می شود که صحت فیزیکی و عقلی شخص را احراز کنند.»

یورونیوز: بگذارید پرونده سامان نسیم را مطرح کنم که در سن ۱۷ سالگی دستگیر شد و سال پیش اخبار تائید نشده ای درباره اعدام وی منتشر شد. جرم وی «محاربه با خدا» بود. سؤال من این است: آیا خدا نمی تواند در برابر بچه از خودش دفاع کند؟

محمد جواد لاریجانی: «این فقط عنوان است. این عنوان به این معنی است که تعدادی جرم رخ داده است که می تواند محکومیت اعدام در پی داشته باشد. نسیم متأسفانه در حین انجام فعالیت تروریستی دستگیر شده بود.»

یورونیوز: آقای دکتر لاریجانی در کمال انصاف می توانید بگویید که وقتی ۱۶ یا ۱۷ یا ۱۸ سالتان بود اشتباهی نکرده بودید که امروز وقتی به یادتان می آید تأسف می خورید؟

محمد جواد لاریجانی: «وقتی اشتباه می کنم می گویم: خدایا کاش این کار را نکرده بودم. سسیتم تنبیه در ایران بر اساس انتقام نیست بلکه بر اساس تربیت است.»

یورونیوز: برای همین است که نوجوان اعدام می شود؟

محمد جواد لاریجانی: «به همین دلیل برای آنها معافیتهای فراوان در نظر گرفته می شود. اما اعمال تروریستی استثناست.»

یورونیوز: به سراغ موضوع دیگر برویم: آزادی بیان. فیس بوک فیلتر می شود، بلاگ نویس ها مرتبا دستگیر می شوند و حتی انتقاد ملایم از نظام یا رهبر می تواند مجازات شدید در ‍پی داشته باشد.

محمد جواد لاریجانی: «خوب، آزادی بیان مطلق عقلانی نیست و هیچ جا هم تضمین نشده است. مردم می تواند از همه جهات از دولت انتقاد کنند از مسائل کوچک تا مسائل مربوط به حکومت و سیاستهای دولتی.»

یورونیوز: درباره انتخابات می پرسم. نتایج آخرین انتخابات نشان داد که اصلاح طلبان و اعتدال گرا ها در مجلس به اکثریت رسیدند. اما این نکته به نظر بی ربط می رسد چون شورای نگهبان است که حرف آخر را می زند و می تواند هر قانونی را که مجلس بگذراند وتو کند و اعضای شورای نگهبان، محافظه کارانی هستند که عملا قدرت را از مجلس می گیرد.

محمد جواد لاریجانی: «نقش شورای نگهبان این نیست که در تصمیم گیری ها دخالت کند. شورای نگهبان به دو نکته رسیدگی می کند: مصوبات مجلس خلاف قانون اساسی یا خلاف شرع اسلام است یا نه. شورای نگهبان نهاد مکملی است برای اطمینان از انطباق قوانین تصویب شده با قانون اساسی.»

یورونیوز: در زمینه اقتصاد صحبت کنیم. ایران درهای خود را به روی قرارداد با شرکت های بزرگ بین المللی نفت مثل بریتیش پترولیوم و رویال داچ شل گشوده است. چرا این مذاکرات پشت درهای بسته و کاملا پنهان انجام می گیرد؟ می دانید که نفت ثروت ملی است. هر قطره نفت به همه مردم ایران تعلق دارد. چرا نباید مردم از نحوه فروش ثروت ملیشان آگاه باشند؟

محمد جواد لاریجانی: «اولا وظیفه دولت است که معامله را به انجام برساند و در زمانی که دولت مشغول مذاکره است، فکر نکنم معمول باشد که جزئیات مذاکرات علنی شود.»

یورونیوز: مردم حق دارند بدانند و اگر ندانند مذاکره کنندگان و کارگزاران دولت ایران در معرض اتهام رشوه و فساد قرار خواهند گرفت.

محمد جواد لاریجانی: «رشوه جزئی از فساد است و همه جای دنیا فساد وجود دارد. ما نسبت به مساله ارتشا مصونیت نداریم چه مذاکرات علنی باشد چه نباشد. سیستم باید کنترل های لازم برای مبارزه با رشوه خواری را داشته باشد.»

یورونیوز: چنین سیستمی در ایران هست؟

محمد جواد لاریجانی: «بله. ما بشدت مشغول مبارزه با رشوه خواری هستیم. اما رشوه خواری بیماری بین المللی و یک مرضی جهانی است. ما نمی توانیم به تنهایی نابودش کنیم اما می توانیم تلاش کنیم اثراتش را به حداقل برسانیم و کنترلش کنیم.»

  • یورونیوز: …می توانید به من بگویید چرا ایران طی دو هفته گذشته تقریبا تمام افراد خود را از سوریه خارج کرده است و تنها ۷۰۰ مشاور نظامی آنجا باقی گذاشته است؟ آیا شما با بازیگران دیگر در منطقه به سازش رسیده اید؟*

محمد جواد لاریجانی: «ما هیچوقت آنجا سرباز نفرستادیم. ما فقط به سوریه کمک کنیم که از حاکمیت و تمامیت ارضی خود دفاع کند.»

یورونیوز: این کمک ها چه تأثیری بر روابط شما با ترکیه و عربستان سعودی گذاشته است؟

محمد جواد لاریجانی: «ما همسایگانمان را انتخاب نکرده ایم. می توانیم از خودمان دفاع کنیم اما این کافی نیست باید تلاش کنیم منطقه در هرج و مرج فرو نرود.»

یورونیوز: به طور خلاصه درباره داعش صحبت کنیم. داعش تا حدی مفید بوده است. نفتی را که به دلایل مختلف مثل تحریم و غیره، فروشش به شکل دیگر در بازار آسان نبود به فروش می رساند. بانک خودش را دارد که مبادلات مالی را تسهیل می کند. بنابراین اگر دولتهای مؤتلف از جمله ایران می خواست داعش را از بین ببرد کار سختی نمی بود.

محمد جواد لاریجانی: «فکر می کنم نکته ای که به آن اشاره می کنید، طعنه انگیز بودن واقعیتهاست. اینها انگل هایی هستند که با انگیزه های سیاسی و اقتصادی خلق شده اند. این یک وضعیت جدید است. اما فکر می کنم هر که داعش را خلق کرده است پول به آن ها داده و از آن ها حمایت کرده است در نهایت ضرر بزرگی خواهد کرد، حالا چه آمریکا باشد چه انگلیس چه کشورهای منطقه. این کار سرانجام خوبی نخواهد داشت.»