Euronews is no longer accessible on Internet Explorer. This browser is not updated by Microsoft and does not support the last technical evolutions. We encourage you to use another browser, such as Edge, Safari, Google Chrome or Mozilla Firefox.

خبر فوری

خبر فوری

آیا بحران قطر به جنگ می انجامد، پیروز مناقشه کیست؟

 Comments
آیا بحران قطر به جنگ می انجامد، پیروز مناقشه کیست؟
اندازه متن Aa Aa

مهلت تمدید شده ای که عربستان، بحرین، امارات متحدۀ عربی و مصر به قطر برای تمکین و اجرای شروط تحقیرآمیز سیزده گانه خود داده اند نیمه شب سه شنبه به پایان می رسد.

قطر می گوید که شروط تحمیلی «غیرواقعی» از همان ابتدا محکوم به این بود که رد شوند.

به گزارش بی بی سی جهانی، مقامات اماراتی به این شبکه خبری گفته اند که با پایان یافتن مهلتی که به دوحه داده شده است، تحریم های همه جانبه سیاسی و اقتصادی علیه قطر اعمال خواهد شد.

آنچه بر پیچیدگی یکی از شدیدترین بحران و تنش های چند دهه اخیر در خلیج فارس خصوصا با توجه به نقش کشورهای غربی می افزاید سه موضوع مبارزه با داعش، حضور نظامیان آمریکایی در خاک قطر و سرمایه گذاری های دوحه در کشورهای غربی است.

قطر یکی از اصلی ترین کشورها در ائتلاف بین المللی مبارزه با داعش است. از سوی دیگر العدید، بزرگترین پایگاه هوایی آمریکا در خاورمیانه در قطر واقع شده است.

دوحه از سوی دیگر حدود ۳۳۵ میلیارد دلار در گوشه و کنار دنیا، خصوصا در کشورهای غربی از جمله آمریکا سرمایه گذاری کرده است که میلیاردها دلار را وارد اقتصاد این کشورها می کند.

عربستان سعودی نیز به نوبه خود سرمایه گذاری های خود را دارد. از همین رو و از منظر اقتصادی غرب به آسانی نخواهد توانست بین دوحه و ریاض یکی را انتخاب کند.

آمریکا و کشورهای قدرتمند اروپایی به دو دلیل اقتصادی و نیز جلوگیری از تنشی دامنه دار در خاورمیانه و در پایان دادن به بحران موجود خواهان گفتگو و مذاکره دوحه و ریاض و متحدان ریاض هستند.

دو کشور ایران و ترکیه نیز همچون کشورهای غربی بر اهمیت و لزوم گفتگو در پایان دادن به بحران موجود تاکید می کنند و همزمان از قطر حمایت می کنند.

اتهام اصلی عربستان و شرکایش به قطر چیست؟

ریاض دوحه را به حمایت از تروریسم متهم می کند و نیز حمایت از گروه های اسلام گرای وابسته به القاعده مثل جبهه فتح شام در سوریه و نیز اخوان المسلین و حتی داعش.

آنها همچنین می گویند که قطر در ازای آزادی تعدادی از اتباع خود از چند عضو خاندان سلطنتی که در عراق ربوده شده بودند به شبه نظامیان شیعه تحت حمایت ایران بیش از یک میلیارد دلار باج داده است.

قطر ضمن رد تمامی این اتهامات می گوید، شروط سیزده گانه ریاض و همسایگانش به مثابه حمله به تمامیت ارضی این کشور است.

تحریم کنندگان قطر از این کشور می خواهند تا شبکه خبری الجزیره را تعطیل کند، پایگاه نظامی ترکیه در خاک خود را برچیند و روابط دیپلماتیک خود با ایران را محدود کند.

چرا پای ترکیه و ایران به میان کشیده شده است؟

آنکارا در بحبوحه بهار عرب و پس از به قدرت رسیدن محمد مرسی، رئیس جمهوری مصر که با کودتای السیسی ژنرال وقت و رئیس جمهوری فعلی مصر از قدرت برکنار شد، در کنار اخوان المسلین و آقای مرسی باقی ماند.

مواضع حزب حاکم در ترکیه بلحاظ همسویی و حمایت از اخوان المسلمین همسو با سیاست های دوحه است.

آنکارا از سوی دیگر درخواست ریاض و متحدانش به برچیده شدن پایگاه نظامی خود در قطر را «بی احترامی» و نادرست می خواند.

همزمان سیاست ترکیه، قطر و ایران در حمایت از فلسطینی ها و جنبش حماس در باریکه غزه همسوست، همسویی که ریاض آن را برنمی تابد و با هر اقدامی که به قدرت و نفوذ بزرگترین رقیب منطقه ای اش، ایران، بیانجامد مخالفت می ورزد.

آیا رگه هایی از حقیقت در اتهامات وارده هر دو طرف درگیر هست؟

واقعیت این است که قطر با گروه های اسلامگرا همچون اخوان المسلمین در مصر، حماس در غزه و نیز گروه هایی در لیبی و سوریه ارتباط داشته است که از نگرایی های عمده حاکمان فعلی در عربستان و متحدانش است.

خاندان های آل سعود در عربستان، آل نهیان در ابوظبی و الخلیفه در بحرین این گروه های اسلامگرا تهدیدی برای حکمرانی های خود می دانند، خصوصا اسلام سیاسی اسلامگرایان اخوان المسلمین را و به همین سبب هم آن را گروهی تروریستی می خوانند.

آیا عربستان خود در مظان اتهام است؟!

این موضوع که عربستان سعودی به نوشته بی بی سی جهانی و از دید بسیاری و از این منظر که کشور دیگری را به حمایت از اسلامگرایان افراطی متهم می کند، موضوع غریبی است.

پانزده تن از ۱۹ مهاجم انتحاری یازده سپتامبر شهروندان عربستان و در بین آنها حتی یک قطری نبود. از سوی دیگر حدود ۴ هزار شهروند عربستان در عراق و سوریه به داعش پیوسته اند.

مهمتر از همه حضور و فعالیت وهابیون در عربستان و رواج اندیشه بسیار سختگیرانه اسلامگرایانه توسط آنها، همانند داعشی ها، تناقض دیگر در اتهاماتی است که عربستان به قطر وارد می کند.

همچون داعشی ها برای بسیاری از علمای وهابی حدود ۱۵۰ تا ۲۰۰ میلیون شیعه جهان کافر محسوب می شوند. داعشی ها سر گروگان های خود را می برند و در عربستان آنان که محکوم به مرگ شده اند گردن زده می شوند.

آیا جنگی دیگر در پیش است؟

هر دو طرف درگیر در بحران قطر می گویند تمایلی به توسل به نیروی نظامی ندارند. قطر نیز اوج گیری این بحران تا رویارویی نظامی را بعید می داند اما وزیر دفاع این کشور در آخرین مصاحبه خود با شبکه اسکای نیوز گفت که در صورت بروز جنگ کشورش آماده دفاع از خود است و قطر لقمه آسانی برای هیچ کشوری نیست تا آسان بلعیده شود.

خالد بن محمد عطیه، وزیر دفاع قطر در این مصاحبه افزود که دوستان قطر «از پشت خنجر» زده اند.

وی در پاسخ به این سوال که آیا همسایگان قطر در پی تغییر رژیم در این کشور است یا نه گفت که «این دقیقا کاری است که آنها می کنند. من تئوری پردازی نمی کنم. در سال ۱۹۹۶ اقدام جدی به کودتا شد. در سال ۲۰۱۴ اقدام به کودتای نرم شد. در سال ۲۰۱۷ نیز اقدام به کودتای نرم شد».

در پایان می توان گفت که در بحران عربستان و متحدانش با قطر، کشوری که از هم اکنون برنده این بحران و تنش است، ایران اصلی ترین رقیب منطقه ای عربستان سعودی است. هر گونه شکاف در بین کشورهای عضو شورای همکاری خلیج فارس و نیز هر تنشی که دستگاه دیپلماسی و یا نظامیان عربستان را به خود مشغول دارد، بی شک در راستای منافع کوتاه مدت و دراز مدت تهران است.