وب‌سایت یورونیوز دیگر در مرورگر Internet Explorer در دسترس نخواهد بود. این مرورگر دیگر از سوی مایکروسافت پشتیبانی نمی‌شود. توصیه می‌کنیم از مرورگرهای دیگری مانند گوگل کروم، فایرفاکس و سافاری استفاده کنید.
خبر فوری

ترکیه در استان ادلب سوریه به دنبال چیست؟

 نظرها
ترکیه در استان ادلب سوریه به دنبال چیست؟
Euronews logo
اندازه متن Aa Aa

نورالدین جانیکلی، وزیر دفاع ترکیه می گوید کشورش باید تا زمان «دفع تهدیدات» از استان ادلب سوریه در این استان حضور داشته باشد.

رجب طیب اردوغان، رئیس جمهوری ترکیه طی روزهای گذشته از انجام عملیات نظامی در استان ادلب سوریه در راستای فرایند توافق صلح آستانه خبر داده بود. بر این اساس استان ادلب به «منطقه کاهش تنش» تبدیل خواهد شد.

بنا به این توافق ناظران نظامی ترکیه، ایران و روسیه بر آتش بس در استان ادلب نظارت خواهند کرد. به این ترتیب نیروهای ایرانی و روسی در مناطق تحت کنترل دولت سوریه مستقر خواهند شد و ترکیه مسئولیت تنش زدایی از مناطق تحت محاصره را بر عهده خواهد داشت.

توافق به دست آمده در پایتخت قزاقستان اما غایب بزرگی داشت: گروه «تحریرالشام» که تا ابتدای سال جاری میلادی تحت عنوان جبهه النصره شناخته می شد. ترکیه برای مقابله با «تحریرالشام» قصد دارد ضمن حمایت از گروه «ارتش آزاد سوریه» عملیات خود در ادلب را به سرانجام برساند.

بیشتر بخوانید: اردوغان: عملیات سنگینی در ادلب سوریه آغاز شده است

شرکت کنندگان در مذاکرات آستانه چه هدفی را دنبال می کنند؟

به نظر می رسد کشورهای شرکت کننده در مذاکرات آستانه در درازمدت هدف مشترکی نداشته باشند. از یک سو ایران و روسیه حامی رژیم بشار اسد هستند و از سوی دیگر ترکیه همچنان از گروهی از مخالفان رئیس جمهوری سوریه حمایت می کند. با این حال هر سه کشور در میان مدت از برقراری آتش بس در استان ادلب منتفع خواهند شد.

برای ترکیه فرایند صلح آستانه بهترین گزینه در میان گزینه های ممکن است. ورود روسیه به جنگ سوریه در پایان تابستان سال ۲۰۱۵ میلادی بسیاری از معادلات را برای ترکیه تغییر داد. آنکارا پس از حادثه سرنگونی یک جنگنده روسیه در مرز با سوریه دریافت که برای تامین منافع درازمدت خود باید با مسکو به توافق دست یابد.

از سوی دیگر یکی از اولویت های ترکیه در منطقه مقابله با نیروهای کُرد و جلوگیری از حضور آنها در مرز خود با سوریه بوده است. این در حالی است که نیروهای کُرد از پشتیبانی آمریکا و ائتلاف نظامی به رهبری این کشور برخوردار هستند. امری که ترکیه را به ناچار به ایران و روسیه نزدیک تر کرده است.

این در حالی است که ترکیه با در نظر گرفتن تنش های اخیر بین دولت مرکزی عراق و اقلیم کردستان این کشور، در جلوگیری از گسترش نفوذ نیروهای کُرد با ایران و رژیم سوریه منافع مشترکی دارد.

ایران و روسیه نیز با حضور ترکیه در مذاکرات آستانه و توافق بر سر ایجاد «منطقه بدون تنش» در استان ادلب موفق شده اند با کنار زدن اختلاف نظرها، همگام با آنکارا فشارها بر دمشق را کاهش دهند. با این حال تهران و مسکو همچنان با آنکارا بر سر موضوعاتی کلی همچون آینده حکومت سوریه پس از جنگ و سرنوشت بشار اسد اختلاف نظر دارند.

برای روسیه حضور ترکیه به عنوان یکی از کشورهای عضو ناتو در فرایند صلح آستانه و در حالی که آمریکا نیز در میدان نبرد سوریه حاضر است، یک پیروزی محسوب می شود.

بیشتر بخوانید: واکنش ایران به عملیات ترکیه در استان ادلب سوریه

سرنوشت ادلب با «تحریرالشام» گره خورده است؟

چالش اصلی پیش روی ترکیه برای در اختیار گرفتن کنترل استان ادلب سوریه و اجرای طرح ایجاد «منطقه بدون تنش» در این استان، گروه «تحریرالشام» است.

از آنجا که این گروه نیروی غالب در استان ادلب است، آنکارا باید به ناچار یا با این گروه به مذاکره بپردازد و یا وارد رویارویی مستقیم نظامی با جنگجویان «تحریرالشام» شود. امری که می تواند در نهایت از دید بشردوستانه هزینه سنگینی داشته باشد.

گروه «تحریرالشام» با مذاکرات صلح آستانه مخالفت کرده است و گروه های شرکت کننده در آن را نیز آلت دست روسیه می داند. تسلط این گروه بر استان ادلب در درازمدت برای ترکیه نگران کننده خواهد بود زیرا به طور بالقوه در صورت هرگونه عملیات نظامی رژیم سوریه در این استان هزاران آواره به ترکیه خواهند گریخت.

بیشتر بخوانید: نخست‌وزیر ترکیه: عملیات نظامی در ادلب برای پیشگیری از مهاجرت از سوریه است

استان ادلب در سالهای گذشته یکی از مهمترین مقاصد مخالفان بشار اسد محسوب می شود. بنا به آمار سازمان ملل متحد تنها در دو سال گذشته بیش از ۵۰۰ هزار آواره سوری از استان های دیگر این کشور به استان ادلب رفته اند.

شمار زیاد غیرنظامیان و تاثیر عملیات نظامی مورد حمایت ترکیه در این استان نگرانی ها را بابت پیامدهای بشردوستانه رویارویی های نظامی افزایش داده است.

گروه «ارتش آزاد سوریه» در ماه های گذشته به طور چشمگیری در مقابل «تحریرالشام» در استان ادلب ناکام بوده و قلمرو وسیعی را در مقابل جنگجویان سابق «جبهه النصره» از دست داده است. یکی از گزینه های آنکارا می تواند کمک به «ارتش آزاد سوریه» و تقویت آن در برابر «تحریرالشام» باشد.

واکنش «تحریر الشام» چه خواهد بود؟

دولت ترکیه از زمان اعلام آغاز عملیات در استان ادلب تاکید کرده که امیدوار است از رویارویی مستقیم نظامی اجتناب شود و تنها فرایند صلح آستانه به اجرا گذاشته شود.

با این حال گروه «تحریرالشام» می تواند حضور ناظران نظامی ترکیه و تقویت «ارتش آزاد سوریه» را با دیدی منفی بنگرد. این گروه تاکنون بر مقاومت در برابر رژیم بشار اسد و روسیه تاکید کرده و از اشاره مستقیم به ترکیه و رجب طیب اردوغان اجتناب ورزیده است.

در بیانیه ای که توسط «تحریرالشام» در شبکه های اجتماعی منتشر شده تنها از گروه های مورد حمایت ترکیه انتقاد شده است. گروه «تحریرالشام» تاکید کرده است که استان ادلب برای این گروه ها «محل تفرج» نخواهد بود. این گروه همچنین از آمادگی «شیرهای جهاد و شهادت» برای حمله به این گروه ها سخن گفته است.

برخی گزارشهای تائیدنشده از مذاکره بین آنکارا و گروه «تحریرالشام» حکایت دارد. ترکیه در روزهای گذشته تاکید کرده است که از داخل خاک خود به شورشیان «ارتش آزاد سوریه» کمک می کند. با این حال در گذشته آنکارا نیروی نظامی نیز به داخل خاک سوریه گسیل کرده بود.

گستردگی عملیات «ارتش آزاد سوریه» و واکنش «تحریرالشام» به اقدامات نظامی مورد حمایت ترکیه دو عاملی است که می تواند در روزها و هفته های آینده تا حدودی سرنوشت استان ادلب را مشخص کند.

با این حال یکی از اصلی ترین نگرانی هایی که بابت عملیات ترکیه در استان ادلب ابراز شده است به احتمال رویارویی آنکارا با «یگان های مدافع خلق» بر می گردد. حضور نیروهای شاخه نظامی «حزب اتحاد دموکراتیک» سوریه در منطقه مرزی همواره یکی از دغدغه های آنکارا بوده است.

بیشتر بخوانید: هیات تحریر شام: ابومحمد جولانی سالم است